هدف از این پژوهش تعیین تاثیر روان شناسی مثبت نگر بر خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی دانش آموزان دختر بود. جامعه آماری پژوهش همه ی دانش آموزان دختر دوره ی متوسطه دوم مدارس دولتی منطقه 4 شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 بودند. نمونه پژوهش شامل 240 نفر از دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم بود که از میان مدارس این منطقه به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و همتاسازی شدند و 30 نفر از دانش آموزان به طور تصادفی از دو مدرسه انتخاب و در دو گروه آزمایش و شاهد گمارده شدند (برای هر گروه 15 نفر). آموزشهای مثبت نگری طی هشت جلسه 120 دقیقه ای به افراد گروه آزمایش ارائه شد و گروه شاهد در این مدت هیچ آموزشی را دریافت نکرد. خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی شرکت کنندگان با پرسشنامه های خودکارآمدی عمومی شرر و سرسختی روان شناختی کوباسا پیش و پس از مداخله اندازه گیری شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون کوواریانس استفاده گردید. نتایج اندازه گیریهای انجام شده نشان داد که آموزش روان شناسی مثبت نگر سبب افزایش خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی (تعهد، کنترل و مبارزه جویی) گروه آزمایش در مقایسه با گروه شاهد شده است. بر اساس نتایج به دست آمده می توان گفت مداخلات مثبت نگر می تواند خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی را افزایش دهد. بنابراین می توان آموزش روان شناسی مثبت نگر را برای کاهش مشکلات روان شناختی دانش آموزان و همچنین افزایش بیشتر خودکارآمدی و سرسختی روان شناختی آنان به کار برد.

بیان مسئله: مارتین سلیگمن، پدر روان شناسی مثبت، درجستجوی آنچه ارسطو«زندگی خوب» می نامد؛ بر جنبه هایِ مثبتِ انسان، تمرکز و تأکید می کند؛در نتیجه فضیلت ها وتوانمندی ها را جایگزینِ مؤلّفه های دستورالعملِ تشخیصِ اختلالات روان شناختی  قرار می دهد. این جنبشِ نوین با انگیزۀ بهینه سازی کیفیّت زندگی از طریق ارتقای شادی ذهنی در بسترِ رضایت از گذشته، شادمانیِ حال و امید وخوش بینی نسبت به آینده، شکل گرفته است. نظریۀ بهزیستی ناظر بر هیجان مثبت، روابط مثبت، معنا، مجذوبیّت و دستاورد برای رسیدن به شکوفایی است. شش فضیلتِ عدالت طلبی، نوع دوستی، تعالی، خرد، شجاعت و میانه روی و بیست وچهار توانمندی، زیر بنای آن را تشکیل می دهند.روش: این  پژوهش ، با روش تحلیل محتوا و یافته های آماری، به مطالعۀ شاخصه هایِ نظریۀ بهزیستی در غزلیّات شمس بر پابۀ روان شناسیِ مثبت نگر سلیگمن می پردازد تا ابعاد تازه ای از این اثر را  با نگاهی متفاوت مطرح کند.یافته ها و نتایج: از آنجا که اهداف مشترک آثار ادبی و عرفانی با روان شناسی مثبت نگر، تحصیلِ رضایت از گذشته، امید نسبت به آینده و کسب خشنودی در زمان حال، به منظورِ پرورش انسانِ توانمند در مسیر شکوفایی و زندگی بامعناست؛ به همین سبب اقیانوس پر رمز و رازِ غزلیّات شمس با سیطرۀ موسیقی و عشق، عرصۀ شکل گیری و نمودِ امواجی از عناصر نظریۀ بهزیستی است که در این پژوهشِ میان رشته ای بدان پرداخته شده است؛ در نتیجه  بر اندیشه های سازگاری مولانا و سلیگمن  در مقولۀ شکوفایی و ضرورت هایِ تلاش انسان در این باره،  برای دستیابی به کمال توجه دارد.

زمینه و هدف: نوجوانان بی سرپرست یا بدسرپرست به دلیل زندگی در محیطی نامناسب، درمقایسه با نوجوانان عادی استقلال عاطفی و شادکامی کمتری برای زندگی در جامعه دارند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف اثربخشی روان شناسی مثبت نگر بر استقلال عاطفی و شادکامی نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست اسلامشهر انجام شد. روش بررسی: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری را تمامی نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست شهر اسلامشهر در سه ماه اول سال 1398 تشکیل دادند که سی نفر از داوطلبان واجد شرایط انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. داده ها در پیش آزمون و پس آزمون با استفاده از پرسشنامه شادکامی آکسفورد (هیل و آرگایل، 2002) و مقیاس استقلال عاطفی (استنبرگ و سیلوربرگ، 1986) جمع آوری شد. آموزش روان شناسی مثبت نگر در طی چهارده جلسه شصت دقیقه ای براساس دیدگاه روان شناسی مثبت نگر رشید (2009) به افراد گروه آزمایش ارایه شد؛ اما گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکرد. برای تحلیل داده ها آزمون خی دو و تحلیل کوواریانس چندمتغیره با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 به کار رفت. سطح معنا داری 0٫, 01 در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد، آموزش روان شناسی مثبت نگر باعث افزایش متغیر استقلال عاطفی (0٫, 001>p) و مولفه های آن شامل فردیت (0٫, 016=p)، عدم وابستگی (0٫, 017=p) و خوداتکایی (0٫, 001>p) و همچنین متغیر شادکامی (0٫, 001>p) نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست گروه آزمایش شد. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، آموزش روان شناسی مثبت نگر موجب افزایش استقلال عاطفی و شادکامی نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست می شود.

نظریّۀ بهزیستی سلیگمن ناظر بر هیجان مثبت، روابط مثبت، معنا، مجذوبیّت و دستاوردی برای رسیدن به شکوفایی است. شش فضیلت عدالت طلبی، نوع دوستی، تعالی، خرد، شجاعت و میانه روی و بیست وچهار توانمندی، زیربنای آن را تشکیل می دهند. هدف از پژوهش حاضر با روش تحلیلی توصیفی، مطالعۀ تطبیقی شاخصه های نظریۀ بهزیستی سلیگمن در غزلیّات حافظ می باشد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که اهداف مشترک آثار ادبی و عرفانی با روان شناسی مثبت نگر، تحصیلِ رضایت از گذشته، امید به آینده و کسب شادی در زمان حال به منظور پرورش انسان توانمند در مسیر شکوفایی و زندگی هم معنا است. در این راستا معیار ذهنی حافظ نسبت به جهان و روزگار، پیامی جز شادی و درمانی جز عشق برای بشر نمی شناسد و همین امر پیام او را فرا زمانی و فرا مکانی کرده است. وی شادی و عشق را همواره نجات بخش بشر می داند که در روزگار بلا راهگشاست. از آنجایی که غزلیّات حافظ، عرصۀ نمودِ عناصر نظریۀ بهزیستی است که در این پژوهشِ میان رشته ای بدان پرداخته شده است، موجب توجه بر اندیشه های سازگاری حافظ و سلیگمن در مقولۀ شادی، شکوفایی و ضرورت هایِ تلاش انسان برای دستیابی به کمال، می شود.

زمینه وهدف: روان شناسی مثبت نگر در پاسخ به نقص ها و توجه به نقاط قوت افراد می تواند به بیماران روانی در داشتن زندگی بهتر کمک کند؛ ازاین رو هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مداخله روان شناسی مثبت نگر بر شادکامی و حس خوب در بیماران روانی مزمن بود. روش بررسی: روش این پژوهش نیمه آزمایشی، از نوع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری یک ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری را تمامی بیماران روانی مزمن زن مرکز شبانه روزی مهرآنا شهر زاهدان در سال 1400-1399 تشکیل دادند. از میان آن ها سی نفر به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. سپس به طور تصادفی در دو گروه پانزده نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارهای استفاده شده شامل پرسش نامه شادکامی آکسفورد (هیل و آرگایل، 2002) و پرسش نامه حس خوب (تقی زاده و امیر ارده جانی، 1396) بود. مداخله روان شناسی مثبت نگر در هشت جلسه یک ونیم ساعته به مدت سه هفته صرفا برای گروه آزمایش برگزار شد. تحلیل داده ها به کمک نرم افزار SPSS نسخه 21 و با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی صورت گرفت. سطح معناداری آزمون ها 0٫, 05 بود. یافته ها: نتایج نشان داد، اثر درون گروهی (زمان) در سه مرحله ارزیابی برای متغیرهای شادکامی (0٫, 022=p) و حس خوب (0٫, 010=p) معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه برای متغیرهای مذکور معنادار بود (0٫, 001>p). اثر گروه نیز برای متغیرهای شادکامی (0٫, 042=p) و حس خوب (0٫, 001>p) معنادار بود. همچنین در متغیرهای شادکامی و حس خوب، بین میانگین های نمرات پیش آزمون و پس آزمون (0٫, 001>p) و پیش آزمون و پیگیری (0٫, 001>p) تفاوت معنادار وجود داشت. بین میانگین نمرات متغیرهای مذکور در پس آزمون و پیگیری نیز تفاوت معنادار مشاهده شد (0٫, 001>p) که حاکی از پایداری اثربخشی مداخله در مرحله پیگیری بود. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش نتیجه گرفته می شود که مداخله روان شناسی مثبت نگر می تواند بر افزایش شادکامی و حس خوب در بیماران روانی مزمن موثر باشد؛ بنابراین می توان از مداخله مثبت نگر به عنوان بخشی از برنامه های توانمندسازی بیماران روانی مزمن استفاده کرد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون ساختار عاملی و ویژگی های روان سنجی سیاهه روان درمانی مثبت نگر در بین دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انجام شد. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری تعداد 976 دانشجو شامل 647 دختر و 329 پسر بود که با روش تمام شمار انتخاب شد. ابزارهای پژوهش، سیاهه روان درمانی مثبت نگر رشید و سلیگمن (2013)، مقیاس رضایت از زندگی داینر، امونز، لارسن و گریفین (1985)؛ نسخه کوتاه پرسش نامه بهزیستی روان شناختی ریف (1989) و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لاویباند (1995) بود. روایی عاملی این سیاهه با روش های تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و همسانی درونی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به دست آمد. یافته ها: از مجموع 25 سؤال اولیه، سه سؤال به دلیل عدم همبستگی، حذف شد و تحلیل مؤلفه های اصلی با استفاده از چرخش واریماکس نشان داد سیاهه مذکور از پنج عامل هیجان-های مثبت، تعهد، معنی، روابط و موفقیت تشکیل شده و میزان اعتبار 84/0 است. همبستگی این سیاهه با مقیاس رضایت از زندگی، بهزیستی روان شناختی و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس حکایت از روایی همگرا و افتراقی دارد. نتیجه گیری: در مجموع نتایج، بیانگر آن است که سیاهه روان درمانی مثبت نگر در نمونه ایرانی به منظور ارزیابی برایند روان درمانی مثبت نگر ابزاری مفید و کاربردی است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.